Егер бір адам топтың жылдамдығына ілесе алмаса, қалғандары оған бейімделуге мәжбүр болады.
Сурет: media.istockphoto.com
Табиғат аясына сапардың сәтті, әсерлі өтуі тек маршрутқа емес, жаныңдағы адамдарға да байланысты. Қандай адамдармен жорыққа шықпаған дұрыс? Кімдермен ортақ тіл табысу қиын болуы мүмкін? Мынадай адамдармен бір соқпақты бөліспеген абзал.
Шамадан тыс жайлылықты жақсы көретіндер
Кей адамдар үшін үйреншікті қолайлылықтың болмауы үлкен сынаққа айналады. Егер адам ыстық душ пен жұмсақ төсексіз өмірін елестете алмайтын немесе қатты қиналатын болса, жорық оған арналмаған шығар. Шыға қалса, ол бүкіл уақытын табиғаттың сұлулығынан ләззат алудың орнына, шағымданумен өткізу ықтималдығы жоғары. Ал бұл бүкіл топтың көңіл күйіне әсер етеді. Мұндай адамдарға үйде кітап оқып, шай ішіп отырған әлдеқайда жайлырақ болуы мүмкін.
Табиғатты бағаламайтындар
Жорық – тек физикалық белсенділік емес, сонымен қатар қаланың қарбаласынан алыстап, табиғатты тану мүмкіндігі. Табиғатты жақсы көрмейтін адам жорықтың шынайы мәнін де түсінбейді. Өйткені жорық табиғатты пайдалану емес, онымен үндесу. Егер адам тауда күннің шығуын көру үшін таңғы 5-те тұрудың мәнін түсінбесе немесе орманда тыныш серуендеуді қызық көрмесе, оған жорық жалықтыратын сияқты көрінуі мүмкін. Мұндай адамдар үшін бәрі таныс әрі болжамды болатын саябақтағы серуен қолайлырақ шығар.
Сондай-ақ, қоқысын тастап кететін, ағашты сындыратын, отты дұрыс сөндірмейтін адамдармен де жорық қауіпті әрі жағымсыз болуы мүмкін.
Физикалық жүктемеге дайын емес адамдар
Мектепте бір оқушы сыныптың қарқынына ілесе алмай қалса, бүкіл назар соған ауатыны сияқты, жорықта да солай. Егер бір адам топтың жылдамдығына ілесе алмаса, қалғандары оған бейімделуге мәжбүр болады. Тіпті қарапайым маршруттың өзі төзімділікті талап етеді. Сондықтан жорық алдында әр қатысушының мүмкіндігін дұрыс бағалау маңызды. Әйтпесе, бір адамның дайынсыздығы бүкіл жорықтың тоқтауына себеп болуы мүмкін.
Экстрим іздейтіндер
Жорық – тірі қалу жарысы емес. Егер топтағы біреу адреналин үшін кез келген тәуекелге баруға дайын болса, бұл бүкіл топқа қиындық туғызуы мүмкін. Мұндай адамдарға экстремалды спорттың басқа түрлері көбірек сәйкес келеді. Ал жорыққа тыныштық пен табиғатты тамашалауды бағалайтын адамдар шыққаны дұрыс.
Өркениеттен уақытша алыстай алмайтындар
Кей адамдар интернет пен әлеуметтік желісіз өмірді елестете алмайды. Егер адам телефонын уақытша ұмытып, айналасындағы табиғатқа назар аударуға дайын болмаса, жорық оған демалыстан гөрі күйзеліс әкелуі мүмкін. Ал орман мен таудағы тыныштықты сезіну көп адамның жорыққа шығудағы басты себептерінің бірі.
Топпен жұмыс істей алмайтындар
Жорықта да мектептегідей өзара көмек пен қолдау маңызды. Егер адам міндеттерді бөлісуге немесе басқалардың мүддесін ескеруге дайын болмаса, топ ішінде түсініспеушілік пайда болады. Ең жақсы команда – әр адам өз рөлін түсініп, ортақ мақсатқа бірге ұмтылатын команда.
Үнемі шағымданатындар
Кез келген жағдайдан негатив іздейтін және оны табатын адамдар болады. Жорықта ауа райы да, жол да, жағдай да әрдайым мінсіз бола бермейді. Сондықтан кішкентай қиындықты үлкен проблемаға айналдыратын адамдармен саяхат эмоционалды тұрғыдан ауыр болуы мүмкін. Сондайда шағымданғыш адамның «Шаршадым», «Қашан жетеміз?», «Масалар көп екен», «Тамағы дұрыс емес» деген сияқты сөздері топтың энергиясын түсіреді.
Жауапкершілік алғысы келмейтіндер
Жорық – ортақ жауапкершілік. Біреу отын жинайды, біреу ас дайындайды, енді бірі шатыр құрады. Ал ештеңеге араласпай, бәрін дайын күтетін адам топ ішінде реніш тудыруы мүмкін.
Мұндай сәттерде адамның шынайы мінезі байқалады. Сондықтан жорықта тек көңілді емес, жауапкершілігі бар адамдардың болғаны маңызды.
Дау-дамайға бейім адамдар
Кей адамдар болмашы нәрседен ренжіп, ұрыс шығаруға бейім келеді. Ал жорықта бәрі шаршайды, кейде ашығады, ауа райы бұзылады. Мұндай жағдайда эмоцияны басқару өте маңызды. Топтағы бір адамның агрессиясы немесе ауыр мінезі бүкіл сапардың атмосферасын бұзуы мүмкін.
Барлығын жарысқа айналдыратындар
Кей адамдар үшін жорық демалыс емес, бәсеке сияқты болады:
— кім тез жүреді,
— кім биікке бірінші шығады,
— кім мықтырақ.
Бірақ жорықтың басты мақсаты бір-бірін басып озу емес, бірге жол жүру. Үнемі өзін дәлелдеуге тырысатын адамдар топтағы жайлылықты азайтуы мүмкін.
Әр нәрседен қорқатын, бірақ дайындалғысы келмейтіндер
Қорқу — қалыпты нәрсе. Бірақ кей адамдар қауіпсіздік ережесін үйренбей жатып, үнемі үрейленіп жүреді. Мұндай жағдайда бүкіл топ олардың мазасыздығына бейімделуге мәжбүр болады.
Ал дайындық пен ақпарат қорқынышты азайтады. Сондықтан жорыққа психологиялық та, физикалық та дайындық маңызды.
Жорық адамның өзгелер, бәлкім, өзі де білмейтін жасырын мінезін ашады. Себебі табиғат аясында адам әдеттегі жайлылықтан шығып, өзінің шынайы болмысын көбірек көрсетеді. Кейде қалада өте жағымды көрінген адам жорықта қиын серік болуы мүмкін, ал үндемейтін адамның өте сенімді жан екені дәл сондай сәтте байқалады.
Жорық – жай ғана табиғат аясындағы серуен емес. Ол – өзіңді сынап көру, ерекше атмосферада адамдармен жақындасу мүмкіндігі. Дұрыс таңдалған орта сәтті саяхаттың кепілі. Қуанышты да, қиындықты да бірге бөлісе алатын адамдар жорықты ұмытылмас етеді. Ал мұндай сынаққа дайын емес жандар өзіне ыңғайлы демалыс түрін таңдағаны дұрыс. Ең бастысы, табиғатта өткізілген уақыт адамға жақсы көңіл күй мен жаңа әсер сыйлауы керек.
Дайындаған: Б. ЕРМАН,
ТАҒЫ ДА ОҚЫҢЫЗ:
ТЕҢІЗ ДЕҢГЕЙІНІҢ КӨТЕРІЛУІ: Қандай елдер мен қалалар жойылуы мүмкін?
