Сурет: cs6.pikabu.ru
Бірнеше күннен бері Таяу Шығыстағы шиеленіс күшейді, соның аясында Дубай қаласында (БАӘ) Ираннан атылған зымырандар мен дрондардың соққысы нәтижесінде жарылыстар орын алуда. Бұл оқиғалар тек жергілікті тұрғындарға ғана емес, сондай‑ақ қалаға туристік мақсатпен барған саяхатшыларға да айтарлықтай әсер етті. Ғаламдық ақпарат құралдары мен куәгерлердің хабарлауынша, орын алған жарылыстар мен әуе кеңістігінің жабылуы салдарынан туристік тәжірибе түбегейлі өзгереді.
1. Күтпеген қорқыныш және қауіп сезімі
Туристер үшін демалыс детальдан жоспарланған, тыныш әрі қауіпсіз жағдайды елестетеді. Алайда соңғы оқиғалар дәл керісінше болды. Саяхатшылар әлеуметтік желілерде өз тәжірибесін бөлісіп, кейбірі «қорқынышты» және «күтпеген жағдай» деп сипаттады: үйлердің жанында жарылыстар болған, радарлар мен сiren сигналдары қатты үрей тудырған. Британ туристері елге оралғанда жарылыстар мен дабылдар туралы айтып, тіпті кейбірі көз жасын тыя алмағанын жеткізді. Олар «басынан өтетін ең қорқынышты сәттердің бірі» екенін атап өтті, өйткені әуе кемелеріне мінгенде де қауіпсіздік туралы ойдан құтылған жоқ.
2. Әуе кеңістігінің жабылуы, рейстердің тоқтауы
Саяхатқа шыққандар үшін ең ауыр салдардың бірі — әуе кеңістігінің жабылуы. Қақтығыс басталғаннан кейін көптеген рейстер тоқтатылды немесе кешіктірілді, нәтижесінде жүздеген адам әуежайда қалып қойды. Бұл Дубай мен көршілес қалалардан ұшуды жоспарлаған туристер мен транзитті жолаушылар үшін үлкен мәселе болды. Тіпті кейбір елдер арнайы эвакуация рейстерін ұйымдастырды. Мысалы, Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі Дубайдан 467 азаматты жер асты және әуе тасымалымен елге қайтару жұмыстарын жүргізіп жатыр. Бірінші бөлімі Маскатқа жол тартты, екіншісі кейінірек ұшуы жоспарланған. Бірнеше басқа елден келген саяхатшылар да эвакуацияға дейін авиакомпаниялар көмегімен және кейде жеке ұшақтармен шығуға мәжбүр болды, кейде тіпті жүз мыңдаған доллар төлеп. Бұл Ресей, Батыс Еуропа және Оман бағыттарына қатысты болды.
3. Туризм саласына айтарлықтай соққы
Жарылыстар мен қауіптің артуы туристік индустрияға ауыр әсер етті. Дубай – бүкіл әлемнен миллиондаған турист тартатын қалалардың бірі. Осы оқиғалардан кейін қаланың туристік беделі әлсіреді, көптеген демалыс брондаулары күшін жойды, және саяхатшылар басқа, қауіпсіз бағыттарға ауыса бастады. Кейбір әуежайлар да уақытша жабылды, ал басқа ірі бағыттардан өтетін транзиттік рейстердің саны қатты қысқарды. Бұл тек демалыс туристеріне ғана емес, бизнес саяхатшыларға да үлкен шығын әкелді.
4. Қонақүйлер мен жергілікті қауіпсіздік шаралары
Ахуа — коронавирустық пандемиядан кейін алғаш рет бұрынғыдай тыныш әрі қауіпсіз болып көрінген Дубайда — кенеттен өзгерді. Қонақүйлер туристерді қонақсыз шығармауға бұйрық берді, яғни олар бронь мерзімі аяқталса да шығуға міндетті емес. Бұл олардың әуе байланыстары бұзылғандықтан, басқа жерге көшуге мүмкіндіктері жоқ екенін ескереді.
5. Тұрғындар мен саяхатшыларға кеңес
Әуе кеңістігінің жабылуы және үнемі жаңартылып жатқан қауіп туралы ақпарат көптеген туристерді белгісіздікке қалдырды. Көптеген елдердің консулдықтары азаматтарына қауіпсіз аймақтарға көшу, ресми ақпараттарды бақылау, және қажет болса эвакуацияны ұйымдастыру туралы ескертулер жасап жатыр.
6. Әлеуметтік желілер мен жеке тәжірибе
Кей саяхатшылар әлеуметтік желілерде оқиғаларды суреттеп, видео және фото бөлісті. Кейбіреулер құрылыстар маңында жарылыс дыбыстарын естігенін, дабылдардың көпшілікке үрей тудырғанын хабарлады. Бұл онлайн қауымдастықтардың арасында талқылануда.
Осындай төтенше жағдайларда не істеу керек: 10 маңызды кеңес
1. Қауіпсіздік жоспарын алдын ала жасау
- Саяхатқа шықпас бұрын төтенше жағдайларға арналған эвакуациялық маршруттарды қарап шығыңыз.
- Қаладағы негізгі консулдықтар мен елшіліктердің мекенжайын, байланыс нөмірлерін сақтаңыз.
2. Ақпарат көздерін бақылау
- Жергілікті жаңалықтар мен ресми ақпарат көздерін үнемі қадағалаңыз.
- Әлеуметтік желідегі қауесетке сенбеңіз — тек ресми деректерге сүйеніңіз.
3. Эвакуация жоспарын құру
- Қандай жағдайда қай бағытқа шығатыныңызды алдын ала ойлаңыз.
- Әуе рейстерінің өзгеруі немесе тоқтауы мүмкін екенін ескеріп, балама жолдарды қарастырыңыз.
4. Құжаттар мен байланыс ақпаратын қорғау
- Паспорт, төлқұжат, визаларды әрдайым қолжетімді жерде сақтаңыз.
- Сақтық көшірмесін телефонға және бұлттық қызметке салыңыз.
5. Құрал-саймандар мен байланыс
- Телефон аккумуляторы мен сыртқы Powerbank алып жүріңіз.
- Wi-Fi немесе жергілікті SIM картамен байланыста болуға тырысыңыз.
6. Қонақүйдегі қауіпсіздік
- Қонақүй қызметкерлерінен төтенше жағдайдағы эвакуациялық жоспарды сұраңыз.
- Терезелер мен есіктерді дұрыс жабық ұстаңыз, қауіпсіз жерге жақын болыңыз.
7. Қоғамдық орындарда сақ болу
- Метро, әуежай, базар сияқты көпшілік жерлерде қауіпті сигналдарды ескеріңіз.
- Көпшілік арасында үрей тудырмау үшін сабырлы болыңыз.
8. Төтенше сәттерде байланыс
- Отбасы мен достарға жағдайыңыз туралы хабарлаңыз.
- Жергілікті құқық қорғау органдарының нөмірлерін сақтаңыз.
9. Дәрі-дәрмек пен жеке заттар
- Алғашқы медициналық көмек құралын алып жүріңіз.
- Су, жеңіл тағам және жеке гигиена заттарын дайындап қойыңыз.
10. Эмоциялық дайындық
- Үрей немесе қорқыныш жағдайында бірден байбалам салмай, сабыр сақтай алу маңызды.
- Тыныс алу жаттығулары немесе қысқа медитация әдістерін қолдануға болады.
Дубайдағы жарылыстар мен әскери шабуылдар ең алдымен туристер үшін күтпеген әрі қорқынышты тәжірибе болды. Олар саяхат жоспарын бұзды, рейстерді тоқтатты, қауіп сезімін күшейтті және көптеген туристерді эвакуацияға мәжбүр етті. Әуе кеңістігінің жабылуы мен қауіптің өсуі бүкіл туристік индустрияға әсер етіп, демалыс бағытын қайта қарауға итермеледі. Әйтсе де, жергілікті билік пен халықаралық ешіліктер қауіпсіздік шараларын күшейтіп, туристер мен тұрғындарға қолдау көрсету үшін әрекет етуде. Бұл жағдай саяхатшыларға қауіпсіздікке аса мән беруді, ресми ақпаратты қадағалауды және жағдай тұрақталғанға дейін қауіпті аймақтарға сапарға шықпау қажеттігін тағы да еске салады.
АУДАРҒАН: Б. Ерман
ТАҒЫ ДА ОҚЫҢЫЗ:
ИРАН, ИЗРАИЛЬ, АҚШ...: 2026 жылы 74 ел саяхатқа қауіпті деп танылған
