Сарапшылар бұл өзгерістің тек артықшылықтары ғана емес, қиындықтары да бар екенін ескертеді.
сурет: ЖИ
2026 жылы мұғалімдердің жасанды интеллектіні қолдану деңгейі жаңа кезеңге өтті. Бұрын педагогтар ЖИ-ді тек дайын құрал ретінде пайдаланса, қазір олар “ақылды агенттерді” өздері құрастыра бастады. Бұл үрдіс туралы Education Week басылымы 2026 жылдың наурыз айындағы талдауында нақты атап өтті. Басылым мәліметінше, АҚШ-тағы бірқатар мектептерде мұғалімдер автоматты түрде сабақ жоспарын құратын, тапсырма дайындайтын және оқушы прогресін талдайтын жеке цифрлық агенттерді тәжірибеде қолдана бастаған. Бұл - мұғалімнің рөлінің өзгеріп жатқанын көрсететін нақты тренд.
Мысалы, педагогтар арнайы параметрлер енгізу арқылы өз пәніне бейімделген агент құрады. Ол агент сабақ тақырыбына сай тапсырмалар дайындайды, әр оқушы деңгейіне қарай саралап береді және автоматты кері байланыс ұсынады. Мұндай жүйелер әсіресе үлкен сыныптарда жұмыс істейтін мұғалімдер үшін уақытты үнемдеуге көмектеседі. Сарапшылардың айтуынша, мұғалімдер аптасына бірнеше сағатты тексеру мен жоспарлауға жұмсайтын болса, агенттер бұл процесті автоматтандыруға мүмкіндік береді.
Бұл тенденция тек бір елмен шектелмейді. UNESCO 2025–2026 жылдарға арналған цифрлық білім беру есебінде мұғалімдердің ЖИ-ді қолдану үлесі айтарлықтай өскенін көрсеткен. Есепте педагогтардың көпшілігі ЖИ-ді тек мәтін жазуға емес, оқу процесін басқаруға қолдануға көшіп жатқаны айтылған. Бұл - технологияның тұтынушы деңгейінен құрастырушы деңгейіне өту деген сөз.
Дегенмен сарапшылар бұл өзгерістің тек артықшылықтары ғана емес, қиындықтары да бар екенін ескертеді. Біріншіден, барлық мұғалімнің цифрлық дағдысы бірдей емес. Кей педагогтар үшін агент құрастыру күрделі болуы мүмкін. Екіншіден, ЖИ жүйелері кейде қате ақпарат беруі ықтимал, сондықтан мұғалім тарапынан бақылау қажет. Үшіншіден, авторлық құқық пен деректер қауіпсіздігі мәселелері де маңызды болып отыр.
Білім беру технологиялары бойынша зерттеуші Punya Mishra мұғалімдердің жаңа рөлі туралы былай дейді: “Жасанды интеллект мұғалімді алмастырмайды, бірақ оны тиімдірек жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Ең бастысы - педагог технологияны басқаруды үйренуі керек”. Бұл пікір қазіргі өзгерістің мәнін нақты көрсетеді.
Қазіргі таңда “ақылды агенттер” мұғалімнің бірнеше міндетін жеңілдетеді: сабақ жоспарын құру, бағалау критерийін дайындау, жеке тапсырма беру, оқушының әлсіз тұсын анықтау. Бірақ шешім қабылдау, оқушының психологиялық жағдайын ескеру және мотивация беру - мұғалімнің өз қолында қалады. Сондықтан сарапшылар бұл технологияны көмекші құрал ретінде қарастыру керек екенін айтады.
2026 жылғы білім беру трендтері мұғалімдердің цифрлық рөлі өзгеріп жатқанын көрсетеді. ЖИ енді тек қолданылатын құрал емес, мұғалім құрастыратын жеке ассистентке айналып келеді. Бұл үрдіс педагогтан жаңа дағдыларды талап етеді: алгоритмдік ойлау, тапсырманы дұрыс құру және технологияны бақылау. Бірақ сонымен бірге, бұл мұғалім жұмысының тиімділігін арттырып, оқу процесін дараландыруға мүмкіндік береді.
