Мемлекет пен қоғам арасындағы байланысты күшейтетін тетік – саясаттанушы «Халық кеңесі» туралы

«Ең алдымен, тәуелсіздігімізге 35 жыл толғанын атап өткен жөн. Бүгінде азаматтардың жартысынан көбі, яғни 11 миллионнан астамы тәуелсіздік алғаннан кейін дүниеге келген. Бұл – тәуелсіз мемлекет жағдайында өмір сүріп, қалыптасқан буын. Менің ойымша, адам құқықтары мен бостандықтары ұғымы, ең алдымен, осы буынға қатысты. Бұл – білім алу құқығы, өмір сүру құқығы, сөз бостандығы, шығармашылық еркіндігі, еркін жүріп-тұру құқығы және басқа да көптеген құқықтар мен бостандықтар. Конституцияның дәл осы бөліміне ерекше назар аударылып, мәтін көлемінің едәуір бөлігін қамтиды. Конституция референдумда қабылданып, 1 шілдеден бастап күшіне енгеннен кейін мемлекет Құрылтай атынан Қазақстанның барлық заңнамасын оның ережелеріне сәйкестендіруі тиіс», – деді саясаттанушы.

Оның айтуынша, нақты өзгерістер заңнама Конституцияға сәйкестендірілген кезде айқын көрінеді.

«Мысалы, егер адамның тұрғын үйі тәркіленсе, ол сот шешімін талап етуге құқылы. Адам 48 немесе 72 сағатқа ұсталған жағдайда, ол өз құқықтарының сақталуын талап етеді. Менің ойымша, саяси партиялар да, жалпы азаматтар да Конституцияда берілген құқықтар мен бостандықтарды өз мүдделерін қорғау, ілгерілету және елді дамыту үшін барынша тиімді пайдаланатын болады», – деді Бөріхан Нұрмұхамедов.

Жалпыұлттық марафон барысында саясаттанушы қазақстандықтардың мемлекеттік саясатқа ықпал ету тетіктері туралы да пікір білдірді.

«Ең алдымен, бұл – мемлекеттік басқару жүйесі: өкілді, заң шығарушы және сот тармақтары, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқару органдары. Сонымен қатар азаматтық сектордың да рөлі зор: құқық қорғаушылар, саяси партиялар, қоғамдық бірлестіктер, үкіметтік емес және коммерциялық емес ұйымдар. Барлық осы субъектілер өз өкілеттіктері мен жауапкершілік аясын нақты түсінген кезде, бұл саяси жүйенің дамуына қуатты серпін беріп, адам құқықтары мен бостандықтарын толыққанды қорғауды қамтамасыз етеді», – деп бөлісті спикер.

Конституция жобасында халық мүддесін білдіретін жоғары консультативтік орган – Халық кеңесінің жаңа өкілеттіктері де айқындалған.

«Оның құрамына Қазақстан халқы Ассамблеясының өкілдері, коммерциялық емес ұйымдар, жергілікті органдар – мәслихаттар мен жергілікті қоғамдық кеңестер кіреді. Бұл орган аясында халықтың өзекті қажеттіліктері мен мәселелерін көтеруге болады. Халық кеңесі заң шығару бастамасы құқығына, сондай-ақ жекелеген мәселелерді референдумға шығару құқығына ие. Менің ойымша, бұл органның мәртебесі азаматтарға мемлекет үшін маңызды шешімдерді талқылауға және қабылдауға тікелей қатысуға мүмкіндік береді. Бұл – мемлекет пен қоғам арасындағы байланысты күшейтетін қосымша тетік», – деп түйіндеді саясаттанушы.