​Шымкент университеті: Жаңа Ата Заң – жаңғырудың жаршысы

Іс-шараның негізгі мақсаты – Жаңа Конституцияның мазмұны мен маңызын саралау, оның қоғам дамуындағы рөлін түсіндіру. Жиынға профессор-оқытушылар құрамы, құқық қорғау органдарының өкілдері мен студент жастар қатысты.

Университеттің аға оқытушысы, құқықтанушы Ермек Төленұлы Бекбосынов өз сөзінде Жаңа Конституцияның 3-бабына ерекше тоқталып, адами капиталды дамыту мәселесін көтерді. Оның айтуынша, адами капитал – тек кәсіби біліктілік емес, ең алдымен адамгершілік пен ізгілік қасиеттердің жиынтығы.

– Жақсы маман болу жеткіліксіз, ең бастысы – жақсы адам болу. Ғалым болып жүріп залым болуға болмайды. Конституция – құқықтық нормалар жиынтығы ғана емес, ол – рухани бағдар, – деді ол.

Сондай-ақ спикер Жаңа Ата Заңның 8-бабында егемендік пен тәуелсіздікті қорғауға басымдық берілуі – уақыт талабы екенін атап өтті. Мемлекеттің тұтастығы мен дербестігін сақтау әр азаматтың ортақ міндеті екені айтылды.

Тарихшы, ғалым Мұхан Орынбаев алдағы 15 наурызда өтетін референдумның маңыздылығына тоқталып, Конституциялық реформаның жаңашылдығын түсіндірді. Оның айтуынша, Жаңа Конституцияда мемлекеттік басқару жүйесін жетілдіруге бағытталған бірқатар өзгерістер қарастырылған. Атап айтқанда, Ұлттық Құрылтай институты енгізіліп, қоғам өкілдерінің қатысу мүмкіндігі кеңейтілген. Сонымен қатар денсаулық сақтау, ғылым және білім салаларына басымдық берілген. Цифрландыру бағытында әлеуметтік қызметтерді қолжетімді ету көзделген.

Жиында сөз алған Шымкент қаласы прокуратурасы өкілінің көмекшісі Нариман Базарбаев Жаңа Конституцияда адам құқықтарының қорғалуы нақты айқындалғанын жеткізді. Оның айтуынша, «Миранда ережесінің» енгізілуі азаматтардың құқықтық қорғалу кепілдіктерін күшейтеді. Яғни, күдікке ілінген тұлғаға оның құқықтары ұсталған сәттен бастап түсіндіріледі, қорғаушысыз жауап бермеу құқығы қамтамасыз етіледі.

Студенттер де өз пікірлерін білдіріп, Жаңа Конституцияда азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғау тетіктері нақтыланғанын атап өтті.

Қала әкімінің орынбасары Сәрсен Құранбек өз сөзінде:

– Егер Конституцияға 50 пайыздан астам өзгеріс енгізілсе, ол жаңа Конституция болып саналады. Қазіргі редакцияға 84 пайыз өзгеріс енгізіліп отыр. Бұл – қоғамды дамыту мен жаңғыртуға бағытталған қадам, – деді.

Оның айтуынша, Жаңа Конституцияда орта білім мен медициналық көмектің ақысыз көрсетілуі нақты бекітілген. Сонымен қатар Ұлттық Құрылтай құрамында депутаттық орындардың 30 пайызы әйелдер мен жастарға берілуі – қоғамның барлық қабатының үнін ескеруге бағытталған шешім.

Құжатта неке – ер мен әйелдің тең және ерікті одағы ретінде айқындалған. Қос азаматтыққа жол берілмейді. Бұл нормалар ұлттық мүдде мен мемлекеттің тұтастығын қорғауға бағытталған.

Қатысушылар «Жаңа Конституция – идеологиялық әрі стратегиялық маңызы бар құжат» деген ортақ пікірге келді. Заң үстемдігі, адам құқықтарын қорғау, ұлттық құндылықтарды сақтау және білім мен ғылымға басымдық беру – елдің орнықты дамуына негіз болмақ.

Жаңа Ата Заң – тәуелсіздіктің тұғыры, бірліктің байрағы және ұлттың рухани жаңғыруының айғағы. Елдің ертеңі – заңның беріктігінде, ал заңның беріктігі – халықтың бірлігінде.