Қандай операциялар күдікті болып саналады және бақылауға алынады: белгілер бекітілді

Атап айтқанда, құжаттың тақырыбы өзгерді – Қаржы мониторингі субъектілерінің қаржы мониторингіне жататын операциялар, клиенттің күдікті қызметті туралы мәліметтер мен ақпаратты беру қағидаларын және күдікті операцияны, клиенттің күдікті қызметін айқындау белгілерін бекіту туралы.

Күдікті операцияны анықтау ережелері мен белгілері жаңа редакцияда жазылған.

Қағидаларға сәйкес субъектілер цифрлық активтер бойынша (жеке тұлғалар бойынша) ҚҚМ сұрау салу шеңберінде мынадай мәліметтерді ұсынады:

Клиент туралы мәліметтер:

• Тіркеу кезіндегі фото;
• Тіркеу кезінде ұсынылған құжаттың деректері немесе құжаттың фотосуреті;
• Жеке сәйкестендіру нөмірі (немесе резиденттік елдегі сәйкестендіру нөмірі);
• Тіркеу күні, уақыты;
• Ұялы телефон нөмірі;
• Электрондық пошта мекенжайы;
• Тұрғылықты мекен-жайы;
• Резиденттік;
• Банк деректемелері;
• Шарттар мен ережелерге қол қойылған күн;
• Пайдаланылған IP мекенжайлары;
• Тіркелгіге кіру жүзеге асырылатын құрылғы;
• Шот нөмірі;
• Клиентке берілген тәуекел деңгейі.

Транзакциялар туралы мәліметтер:

• Қолжетімді платформа өнімдері және (немесе) қызметтері (Spot, Futures, Earn, Fiat, Margin, Pool, NFT, DeFi Staking, Swap-фарминг және ішкі нормативтік құжаттарға сәйкес жаңа өнімдер және (немесе) қызметтер) бойынша шоттардың ағымдағы баланстары туралы ақпарат;
• Ағымдағы активтер мен әмияндар, тапсырыс тарихы, депозит тарихы, Фиат қаражатының депозит тарихы, шығу тарихы, Фиат қаражатының шығу тарихы, Р2Р, қол жеткізу журналдары (assess logs), OTC, қаржыландыру әмияны, transfer records, transaction log;
• Байланыстырылған банк карталары туралы мәліметтер;
• Белгіленген шоттар бойынша барлық мәмілелерді жүргізудің нақты күндері мен уақыты (бүкіл өмір сүру кезеңінде), қолма-қол ақшасыз ақша қаражатын енгізу және шығару құралдары (шоттардың, төлем карталарының нөмірлері және өзге де деректемелер), IP-мекенжайлар, геолокациялар, платформада белгіленген шоттарды пайдалану туралы өзге де мәліметтер;
• Майнинг бойынша мәліметтер (өндірілген/алынған активтердің саны мен атауы, операцияның күні мен уақыты, майнингтік пулдың атауы және цифрлық активтер әмияндарының нөмірлері).

Осыған ұқсас мәліметтер заңды тұлғалар бойынша да беріледі.

Күдікті операцияны, клиенттің қызметін анықтау белгілері

• Табысқа немесе әлеуметтік жағдайға сәйкес келмейтін жеке тұлғалардың төлемдері мен ақша аударымдары.
• Бөгде тұлғаларға активтерді ресімдеу.
• Заңды тұлғаларды немесе жеке кәсіпкерлерді ойдан шығарылған немесе жалған мәмілелер жасау арқылы пайдалану.
• Заңды тұлғада және (немесе) дара кәсіпкерде тиісті кірістер, шаруашылық қызмет болмаған кезде үлкен айналымдардың болуы.
• Бенефициарлық меншік иелерін анықтау қиын заңды тұлғаларды пайдалану (оффшорлар, трасттар, көп сатылы пирамида құрылымы).
• Сандық активтермен, оның ішінде криптобиржалар мен крипто алмастырғыштардың қатысуымен, заңсыз қызметпен байланысты сандық активтердің әмияндарымен операциялар.
• Қолма-қол ақшамен операциялар жасау (шотқа салу, қолма-қол ақшаға салу, банкоматтан, әсіресе шетелдіктерден жиі және ірі ақша алу), сондай-ақ оларды курьерлердің көмегімен трансшекаралық ауыстыру.
• Экономикалық пайдасы жоқ сыртқы сауда келісімшарттары бойынша төлемдер мен ақша аударымдары.
• Трансшекаралық операциялар, әсіресе тәуекелі жоғары юрисдикциялар арқылы (ел немесе аймақ), сондай-ақ бейресми жүйелер арқылы аударымдар.
• Бағалы қағаздармен, биржалық мәмілелермен күдікті операциялар және өзге қаржы құралдарын пайдалану.
• Ақшаның заңсыз шыққан жерін жасыру және оны алу, оның ішінде ойын мекемелеріндегі ставкалар, заем, лизинг және сақтандыру туралы ойдан шығарылған мәмілелер жасау, зейнетақы аударымдары.
• Ұлттық тәуекелдерді бағалауға сәйкес КЖ/ТҚ/ТҚҚ жоғары тәуекеліне жататын валюталық операциялар, оның ішінде елден ақша алуға, ҚР валюталық заңнамасының талаптарын орындаудан жалтаруға бағытталған, сондай-ақ айқын экономикалық мәні жоқ немесе оған қатысты ақша және (немесе)ақша деген күдік туындайтын операциялар оны жасау үшін пайдаланылатын өзге мүлік қылмыстық қызметтен түсетін табыс болып табылады немесе операцияның өзі қылмыстық әрекетке бағытталған.
• Қаржы құралдарын пайдалана отырып, коммерциялық емес және қайырымдылық ұйымдарының қаражатты жинауы, жылжытуы және пайдалануы.
• Қаржы құралдарын пайдалана отырып ақша енгізу, оның ішінде қаржы мониторингі шеңберінде белгіленген шекті мәндерден төмен жүйелі операциялар, салымдарды (депозиттерді) әдеттен тыс толықтыру және алу.
• Қолма-қол ақшамен немесе бір төлеммен мүлікті, оның ішінде қымбат активтер мен сәнді заттарды сатып алу.
• Жеткілікті кірісі жоқ немесе айналымы аз заңды бизнеске инвестициялау.
• Қаржылық мониторинг шеңберінде күдік туғызатын, оның ішінде кәсіптік жылыстатушылардың қатысуымен клиенттің қызметі, ақша немесе өзге де мүлікті тартудан табыс (мүліктік пайда) алу жөніндегі компаниялардың қызметі және басқалар.

Бұйрық 2026 жылғы 1 сәуірден бастап қолданысқа енгізіледі.