​Жаңа туған сәбиге жасалатын салттар

көрнекілік сурет: pinterest.com

Қазақ халқы жаңа туған нәрестеге, оның ата-анасына түрлі ырымдар мен дәстүрлерді ұстану арқылы қуаныш пен береке тілеген.

Олардың әрқайсысының өз мәні, себебі мен философиясы бар.

Баланың алғашқы киімін дайындау
Баланың алғашқы киімін анасы немесе ата-әжесі арнайы дайындайды. Бұл киімдер таза, ақ, әдемі болуы тиіс. Баланың денсаулығы мен өмірінің бейбіт өтуін тілеп, оны киюге ырым етіледі.

Нәрестеге тілек айту
Жаңа туған баланың айналасындағылар алақан жайып, оны ақ тілектермен орап, баланың денсаулығы үшін тілек айтады. Бұл ырым баланың ғұмыры ұзақ, дені сау, бақытты болуын тілейді. Сонымен қатар, балаға көз тимеу үшін арнайы дұғалар оқылады.

Балаға ат қою
Жаңа туған балаға ат қою - қазақ халқының ең маңызды дәстүрлерінің бірі. Азан шақырып, қамат айтып ат қоюдың да өз мәні бар. Балаға қойылатын есімнің ұғымы мен мағынасы баланың өмірі мен болашағына әсер етеді деп сенген. Ат қою кезінде әке-шешесі, туыстары балаға лайықты ат таңдап, оған жақсы тілек білдіріп ат қояды.

Шілдехана (шілде суы)
Шілдехана - баланың дүниеге келуін атап өту үшін өтетін үлкен дәстүрлі мереке. Ол әдетте баланың туғанына бір ай болғанда өтеді. Осы күні туыстар мен достар жиналып, қуаныштарын бөлісіп, балаға арнап бата береді. Шілдехана тек қана мереке емес, жаңа туған баланың аман-есен өсуін тілеп жасалатын салт.

Көрімдік беру
Жаңа туған баланың үйіне келген туыстар мен жақын адамдар көрімдік береді. Бұл көрімдік баланың болашағына деген тілек, оған арналған сыйлық немесе ақша болуы мүмкін. Бұл балаға жақсылық, береке тілеп жасалатын дәстүр.

«Көз тию» немесе «көзден сақтану»

Қазақтар сәбиге көз тимеу үшін әртүрлі ырымдар жасайды. Көз тиюді болдырмау үшін жаңа туған баланы «көз тиюі мүмкін» деген жаман ойдан сақтап қалу мақсатында түрлі амалдар қолданады. Өйткені, бала жаңа өмірге келгенде, сүйегі қатайғанша жаман энергияға төтеп бере алмауы мүмкін. Мысалы, баланы туыстарының көзінен жасырады, кейде көз тимесін деп арнайы қорғаныш әшекейлер тағылып қойылады.

Балаға сый жасау
Жаңа туған балаға сый жасау - оның өмірінің бақытты болуы үшін және сол баланың болашағына жақсы тілек білдіру үшін жасалады. Бұл сыйлықтың мазмұны әр түрлі болуы мүмкін, мысалы, баланың киімі, ойыншықтары немесе денсаулығын сақтау үшін қажетті заттар.

Балаға шекеден жіп байлау
Бала шекеден жіп байлау - «қызыл жіп» деп аталады. Бұл жіп баланың денсаулығын сақтау және оны жаман көздерден қорғау мақсатында тағылады. Сонымен қатар, еңбегі қатпаған баланың басын жалаңаш ұстамай, үнемі бас киім кигізіп жүруді қадағалайды. Бұл ырымды көбінесе әжелер мен аналар жасайды.

Ақ орамал тағу
Жаңа туған сәбиге алғашқы күндерде ақ орамал тағу ырымын жасаған. Бұл балаға мейірімділік, тазалық, жақсылық тілеудің белгісі ретінде саналады. Ақ орамал баланың денсаулығы үшін ең қасиетті болып есептеледі.

Бұл салт-дәстүрлер мен ырымдардың барлығы қазақ халқының баланы қорғау, оны жақсы өмірге дайындау, денсаулығының мықты болуын тілеу мақсатында жасалған. Әрбір ырымның артында терең мағына мен тілектер жатыр. Бұл дәстүрлер арқылы жаңа туған баланың болашағына сенім арту, оны қорғап қалуға деген үміт сезіледі.

Дайындаған: Г.Жұмаділдаева,

ERNUR.KZ

Тағы да оқыңыз:

Құдалықтың алғашқы кездесуінде «СҰРАУ» салты орындалады

Келіннің сәлем салуы - ізеттіліктің белгісі