Тарихта алғаш рет Қытай, Ресей және АҚШ көшбасшыларының кездесуі өтті

0
182

Кездесу алдында үш мемлекет басшысы бірлесіп суретке түсті.


Тарихта алғаш рет Қытай, Ресей және АҚШ көшбасшыларының кездесуі өтті

Фото: видеодан алынған скрин

ERNUR.KZ. Қытайдың Шэньчжэнь қаласында АТЭЫ саммиті аясында ҚХР төрағасы Си Цзиньпин, Ресей президенті Владимир Путин және АҚШ президенті Дональд Трамп арасындағы алғашқы үшжақты кездесу өтті, деп жазады inform.kz.

Саммит тауға салынған «Цилинь Шаньчжуан» вилласындағы мемлекеттік резиденцияда болды. Бастапқыда жергілікті уақыт бойынша сағат 14:30-ға жоспарланған іс-шара сағат 16:27-де басталып, шамамен бір жарым сағатқа созылды.

Кездесу алдында үш мемлекет басшысы бірлесіп суретке түсті. Келіссөздердің ашық бөлігі 10 минуттан астам уақытқа созылды, содан кейін әңгіме жабық есік артында жалғасты.

ҚХР төрағасы Си Цзиньпин сөз бастап, үшжақты келіссөздердің тарихи маңызын атап өтті.

— Осы форматтағы алғашқы үшжақты саммит шын мәнінде маңызды кезең. Бүгінгі талқылаудың басты тақырыбы — әлемдік бейбітшілікті сақтау және ірі елдер арасындағы қарым-қатынаста стратегиялық тұрақтылықты нығайту. Бейбітшілік — адамзат қоғамының мәңгілік арман-үміті, — деп атап өтті ол.

Си Цзиньпин үш алпауыт елдің жаһандық тұрақтылықты қамтамасыз етудегі ерекше рөліне тоқталды.

— Осы жылдар ішінде біз жаңа дәуірде Қытай мен Ресейдің жан-жақты стратегиялық үйлестіру серіктестігін нығайту, сондай-ақ сындарлы, стратегиялық және тұрақты Қытай-АҚШ қарым-қатынастарын құру үшін белсенді жұмыс істеп келеміз. Біз тек үш елге ғана емес, бүкіл әлемге пайда әкелетін бейбіт өмір сүру, жалпы тұрақтылық және теңгерімді даму рухында ірі елдер арасындағы қарым-қатынас архитектурасын қалыптастыруды алға тартып келеміз, — деп жалғастырды Қытай төрағасы.

Оның айтуынша, әлем соңғы жүзжылдықта бұрын-соңды болмаған жаһандық өзгерістерді бастан кешіріп жатыр және белгісіздіктің артуына тап болып отыр.

— Қиын-қыстау кезеңде адам борышын сезінеді. Жетекші елдер және БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшелері ретінде біздің үш ел лайықты үлгі көрсетуі, жаһандық сын-қатерлерге бірлесіп жауап беруі, әлемдік бейбітшілік пен тұрақтылықты қолдауы және адамзаттың прогресіне одан да үлкен үлес қосуы керек, — деп мәлімдеді Қытай төрағасы.

Ресей президенті Владимир Путин үш елді Екінші дүниежүзілік соғыстағы жеңімпаз елдердің мәртебесі ғана емес, сонымен қатар, ең бастысы, халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтаудағы ортақ жауапкершілігі біріктіретінін мәлімдеді.

— Біз БҰҰ-ның бастауында болдық, сондықтан біз осы бірегей әмбебап құрылуымен бірге пайда болған халықаралық құқық жүйесін, соның ішінде БҰҰ Жарғысын және онда бекітілген қағидаттарды сақтау және нығайту міндетін өз мойнымызға аламыз, — деді ол.

Ресей Президенті жаһандық және аймақтық экономикалық байланыстарды, сондай-ақ азық-түлік және энергетикалық қауіпсіздік мәселелерін талқылау қажеттілігін атап өтті.

— Елдеріміздің аймақтық қақтығыстарды шешуде, әрине, Украинадағы қақтығысты қоса алғанда, көптеген ортақ мүдделері бар. Біз бұл мәселені кеше ҚХР төрағасымен талқыладық, ал бүгін АҚШ президентінің бастамасымен екіжақты кездесуде бұған айтарлықтай назар аудардық, — деп қосты ол.

Владимир Путин Ресей, Қытай және АҚШ өзара құрмет, теңдік және мүдделер тепе-теңдігі негізінде сындарлы ынтымақтастық орнатқан жағдайда жаһандық қауіпсіздік пен тұрақтылықты нығайтуға айтарлықтай үлес қоса алатынына сенім білдірді.

АҚШ Президенті Дональд Трамп алғашқы үшжақты кездесу кезінде үш елдің көшбасшылары шынымен тарих жазып отырғанын атап өтті және ол бар проблемаларды шешу және келіспеушіліктерді жеңу үшін бірлесіп жұмыс істеуге шақырды.

Америка көшбасшысы ядролық қарусыздануға ерекше назар аударды.

— Ядролық қару болған кезде, олардан бас тарту өте қиын. Мен ядролық қаруы бар елдің өкілімін, және бұл туралы айту өте қиын. Өмірдің өзі осылай. Мыңдаған оқтұмсықтар бар және біз олардан бас тарту немесе ядролық оқтұмсықтар санын азайту туралы айтып отырмыз. Бұл оңай емес. Бірақ ядролық қарудың таралу қаупін азайту үшін ынтымақтастық жасау, бірлесіп жұмыс істеу өте маңызды, — деп атап өтті ол.

Дональд Трамп сонымен қатар кездесудің күн тәртібінде Ресей-Украина қақтығысын шешу және мемлекеттерді халықаралық ұйымдардың әрекеттерінен қорғаудағы ынтымақтастық мәселелері бар екенін атап өтті.

— Ынтымақтастық пен мемлекеттерімізді жаһандық есеп бермейтін ұйымдардан, мысалы, өзін-өзі басқара алмайтын Халықаралық қылмыстық соттан қорғаудың тағы бір нұсқасы. Менің ойымша, ол өз юрисдикциясынан толығымен ауытқып кетті, — деді АҚШ президенті.

Содан кейін үшжақты келіссөздер жеке кездесулерде жалғасты. Кездесуден кейін Қытай, Ресей және АҚШ мемлекет басшылары Бейбітшілік декларациясын қабылдады.

Бірлескен құжатқа сәйкес, үш мемлекет басшысы БҰҰ-ны реформалауды жақтайтынын білдірді, өңделген мұнай өнімдерін өндіру мен жеткізуді арттыру жоспарларын жариялады және ядролық тәуекелдерді азайту және ядролық қарудың таралуына жол бермеу үшін диалог жүргізетінін мәлімдеді.

Тараптар сондай-ақ мемлекеттердің келісім қағидаты және мемлекеттік лауазымды тұлғалардың иммунитеттерін құрметтеу принципі маңызды екенін атап өтті және Халықаралық қылмыстық сот пен басқа да осыған ұқсас құрылымдар өз өкілеттіктерін теріс пайдаланбауы керек деген пікірмен келісетінін жеткізді.