Жазғы демалысты дұрыс өткізу – мұғалім үшін еркелік емес, қажеттілік.
фото: ЖИ
Оқу жылы аяқталған сәтте мұғалімдердің көпшілігі бір ғана нәрсені қалайды: тыныштық. Ерте тұру жоқ, күнделікті сабақ жоспары жоқ, БЖБ мен ТЖБ тексеру жоқ. Бірақ дәл осы жазғы демалыс кейбір педагогтер үшін шынайы қалпына келу кезеңіне емес, уақыттың бос өтіп кетуіне айналып жатады. Нәтижесінде жаңа оқу жылы басталғанда мұғалім өзін бұрынғыдан да шаршаңқы, мотивациясыз сезінеді. Себебі демалыс тек «ұйықтап алу» немесе «ештеңе істемеу» ғана емес, адамның эмоционалды және кәсіби күшін қайта жинайтын маңызды кезең.
Сондықтан жазғы демалысты дұрыс өткізу – мұғалім үшін еркелік емес, қажеттілік. Алайда педагогтер жиі жіберетін бірнеше қателік бар.
Бірінші қателік – мүлде демалмау немесе керісінше, шамадан тыс босап кету. Кей мұғалімдер жазда да тоқтамайды: курс, құжат, қосымша жұмыс, репетиторлық, есеп, сертификат жинау сияқты шаруаларды көбейтіп жібереді. Ал кейбірі үш айды толықтай әлеуметтік желі қарап, сериал көріп өткізуі мүмкін. Екі жағдай да тиімсіз. Себебі адамның миына да, ағзасына да тепе-теңдік керек. Жаз – өзін кінәламай демалатын, бірақ толық «өшіп қалмай», ақырын қалпына келетін уақыт.
Екінші қателік – денсаулықты кейінге қалдыру. Көптеген мұғалімдер оқу жылы кезінде өз денсаулығына уақыт таппайды: созылмалы шаршау, арқа ауруы, ұйқы режимінің бұзылуы, стресс жиналады. Бірақ жазда да тек үй шаруасы немесе басқа адамдардың мәселесімен жүреді. Ал шын мәнінде, мұғалімнің ең басты инвестициясы – өз денсаулығы. Медициналық тексеруден өту, ұйқыны реттеу, таза ауада серуендеу, дұрыс тамақтану, жеңіл физикалық белсенділік – күзде энергиямен оралуға көмектесетін қарапайым, бірақ маңызды қадамдар.
Үшінші қателік – өзін кәсіби тұрғыдан толық тоқтатып тастау. Иә, жазда сабақ туралы мүлде ойламау қалыпты. Бірақ жаңа әдіс, технология немесе білім беру трендтерінен толық ажырап қалу кейде қыркүйекте қайта бейімделуді қиындатады. Бұл жерде мәселе күні-түні оқу емес. Аптасына бірнеше сағатты өз қызығушылығыңызға сай дамытуға арнау жеткілікті: жасанды интеллект құралдарын үйрену, қысқа курс өту, пайдалы кітап оқу немесе жаңа оқу жылына идея жинау.
Төртінші қателік – жеке өмірді ұмыту. Мұғалімдер көбіне өз уақытын оқушыға, ата-анаға, мектепке арнап үйреніп қалғандықтан, жазда да өзіне уақыт бөлуді ұмытады. Жақындармен сапалы уақыт өткізу, саяхаттау, жаңа хобби табу, ұзақ уақыттан бері кейінге қалдырылған жеке жоспарларды жүзеге асыру – эмоционалды күйді жақсартатын маңызды факторлар. Мұғалім тек маман емес, ең алдымен адам екенін ұмытпау қажет.
Бесінші қателік – жазды жоспарсыз өткізу. Жоспар дегеніміз әр күніңізді минутына дейін жазып қою емес. Бірақ үш айдың қалай өтіп кеткенін байқамай қалмас үшін жеңіл мақсаттардың болғаны дұрыс. Мысалы, бір кітап оқу, бір жаңа дағды меңгеру, денсаулыққа көңіл бөлу, отбасымен уақыт өткізу немесе келесі оқу жылына бір тың идея дайындау. Осындай шағын жоспар адамның демалысын мағыналы етеді.
Жазғы демалыс – мұғалім үшін жай ғана каникул емес, эмоционалды күшті қалпына келтіретін кезең. Егер педагог жазды дұрыс өткізсе, қыркүйек оған шаршау емес, жаңа мүмкіндік болып көрінеді. Сондықтан бұл жазда өзіңізден бір сұрақ сұрап көріңіз: мен шынымен демалып жатырмын ба, әлде тек уақыт өткізіп жүрмін бе?
