Ұлттық мұраны сақтау бағытында да ауқымды жұмыстар атқарылуда.
Қазақстан киноөндірісінің символына айналған Шәкен Айманов атындағы «Қазақфильм» киностудиясы соңғы жылдары күрделі кезеңді бастан өткергені белгілі. Ұзақ уақыт бойы қаржылық тұрақсыздық, өндірістік баяулау және институционалдық әлсіздік студияның даму қарқынын тежеп келді. Алайда 2026 жыл бұл ахуалды түбегейлі өзгерткен бетбұрыс кезең ретінде тарихқа еніп отыр. Бүгінгі «Қазақфильм» — тек қайта жанданған кәсіпорын емес, ұлттық кино индустриясын жаңа сапалық деңгейге көтеруге бағытталған стратегиялық орталық.
Ең алдымен, өзгерістің іргетасы заңнамалық және қаржылық реформалардан бастау алды. 2025 жылдың соңында қабылданған түзетулерге сәйкес, 2026 жылдан бастап мемлекет кино саласына бөлетін қаржының кемінде 30 пайызы тікелей «Қазақфильмге» бағытталатын болды. Бұл шешім студияға бұрынғыдай тек конкурстық питчингтерге тәуелді болмай, өз стратегиялық жобаларын дербес жоспарлауға мүмкіндік берді. Әсіресе тарихи эпостар мен балалар киносы сияқты ұлттық идеология үшін маңызды бағыттар қайта жанданды.
Қаржылық дербестікпен қатар, өзін-өзі ақтау тетіктері де жүйелі түрде енгізілді. Жаңа менеджмент студия инфрақұрылымын тиімді пайдалануға басымдық беріп, ғимараттар мен техникалық жабдықтарды жалға беру жүйесін толық цифрландырды. Ашық аудит қағидаттарының енгізілуі басқару сапасын арттырып, соңғы он бес жылда алғаш рет оң қаржылық көрсеткішке қол жеткізуге мүмкіндік берді. Бұл — тек экономикалық нәтиже ғана емес, сонымен қатар институционалдық сенімнің қалпына келуінің айқын белгісі.
Технологиялық жаңғыру — «Қазақфильм» ренессансының екінші ірі тірегі. 2026 жылы студияның материалдық-техникалық базасын жаңарту жұмыстарының шешуші кезеңі аяқталды. Нәтижесінде Орталық Азиядағы ең ірі цифрлық студиялардың бірі толық қуатында іске қосылды. Енді фильмдерді пост-продакшн кезеңінде өңдеу, түс түзету немесе дыбыс жазу үшін шетелдік орталықтарға тәуелділік жойылды. Бұл отандық кинематографияның өндірістік тәуелсіздігін айтарлықтай күшейтті.
Сонымен қатар, жасанды интеллект технологиялары да өндіріс процесіне батыл енгізіле бастады. Сценарийлерді іріктеу және техникалық сараптау барысында «Silence AI» секілді отандық стартаптардың шешімдері қолданылып, шығармашылық процестің тиімділігі артты. Бұл тек уақыт үнемдеуге ғана емес, сонымен қатар жобалардың сапасын алдын ала сүзгіден өткізуге мүмкіндік беретін жаңа кезеңнің басталғанын көрсетеді.
Ұлттық мұраны сақтау бағытында да ауқымды жұмыстар атқарылуда. «Қазақфильмнің» алтын қорында сақталған 10 мыңнан астам кинотаспа кезең-кезеңімен цифрлық форматқа көшіріліп жатыр. 2026 жылдың өзінде кемінде бес классикалық туынды заманауи 4K сапасында қайта көрерменге ұсынылмақ. Бұл бастама — өткен мен бүгінді жалғап, мәдени сабақтастықты қамтамасыз ететін маңызды қадам.
Мазмұндық саясаттағы өзгерістер де ерекше назар аудартады. Бұрынғыдай сан қуалау емес, сапаға басымдық беру қағидасы негізгі бағыт ретінде бекітілді. Өндірістік жоспарларда тарихи сананы жаңғырту, ұлттық құндылықтарды дәріптеу және жас режиссерлерді қолдау алдыңғы қатарға шықты. Айта кетерлігі, соңғы қолдау тапқан жобалардың 70 пайызы — дебютант режиссерлердің еңбектері. Бұл — кино саласында жаңа буынның қалыптасып келе жатқанын көрсететін маңызды көрсеткіш.
Сонымен бірге, шығармашылық маусымды жүйелеу мақсатында жаңа дәстүр қалыптасты. Жыл сайын 15–17 ақпан аралығында, Шәкен Аймановтың туған күніне орай, кино маусымының ресми ашылуы өтеді. Бұл алаңда студия жыл бойы жарық көретін жобаларын инвесторлар мен көрермендерге таныстырып, индустрия ішіндегі ашықтық пен бәсекелестікті күшейтеді.
«Қазақфильмнің» трансформациясы тек киноөндіріс аясымен шектелмейді. Бүгінде ол көпфункционалды мәдени, туристік және білім беру хабына айналып келеді. Қонаев қаласына жақын орналасқан «Көшпенділер қаласы» декорациялық кешені толық жаңғыртылып, туристер үшін тартымды нысанға айналды. Бұл жоба студия бюджетіне қосымша табыс әкеліп қана қоймай, Қазақстанның тарихи-мәдени имиджін халықаралық деңгейде насихаттауға ықпал етеді.
Білім беру бағыты да назардан тыс қалған жоқ. Студия жанынан кино өндірісінің техникалық мамандарын даярлайтын арнайы курстар мен мектеп-лабораториялар іске қосылды. Жарық қоюшы, дыбыс операторы, грим суретшісі сияқты мамандықтарға сұраныстың артуы бұл бастаманың уақыт талабына сай екенін дәлелдейді. Нәтижесінде, отандық кино индустриясы кәсіби кадрлармен толықтырылып, сапалы өндіріс үшін қажетті база қалыптасуда.
2026 жылғы «Қазақфильм» — бұл өткеннің даңқын ғана сақтап қалған нысан емес, заманауи технологиялар мен ұлттық рухты үйлестірген қуатты медиа-индустриялық орталық. Жаңа басқару моделі, технологиялық серпіліс және мазмұндық жаңару студияны Орталық Азиядағы жетекші креативті алаңдардың біріне айналдыруға барлық негіз бар. Бұл — қазақ киносының жаңа дәуірі басталғанының айқын көрінісі.
