Темекі өнімдерінің басым бөлігі экспортқа жөнелтілді.
Фото: Shutterstock
ERNUR.KZ. Қазақстанда темекі өнімдерін өндіру көлемі айтарлықтай артқанымен, темекі шегетіндердің үлесі азайып келеді, деп жазады inbusiness.kz.
Осы жылдың қаңтар-маусым айларында елімізде 14,2 млрд дана сигара, черут, сигарилла, темекі және папирос шығарылды. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 35,2%-ға көп.
Салыстырмалы түрде алғанда, 2024 жылдың алғашқы алты айында өндіріс көлемі 7,6 млрд дана болса, 2025 жылы 10,5 млрд данаға жеткен. Ал 2016 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда өнім шығару көлемі 69%-ға өсті.
2026 жылдың қаңтар–мамыр айларында қазақстандық кәсіпорындар темекі мен папиросқа деген сұраныстың (ішкі нарықтағы өткізу мен экспортты қоса есептегенде) 89,9%-ын қамтамасыз етті. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 73,5% болған.
Осы кезеңде өндіріс көлемі 33,4%-ға өсіп, 11,2 млрд данаға жетсе, импорт 58,4%-ға қысқарып, 1,3 млрд дананы құрады. Нәтижесінде импорттық өнімнің үлесі 26,5%-дан 10,1%-ға дейін төмендеді.
Темекі өнімдерінің басым бөлігі экспортқа жөнелтілді. Қаңтар–мамыр айларында шетелге 6,7 млрд дана темекі мен папирос шығарылып, экспорт көлемі бір жылда 3,7 есеге артты. Ал ішкі нарықтағы сату көлемі 39,9%-ға азайып, 5,8 млрд дананы құрады.
Өндірістің артуына қарамастан, елдегі темекі шегушілердің үлесі төмендеп келеді. 2026 жылы 15 жастан асқан қазақстандықтардың 15,1%-ы темекі шегеді. Бұл көрсеткіш 2025 жылы 17,5%, 2024 жылы 20,7%, ал 2023 жылы 19,4% болған.
Электронды темекі пайдаланатындардың үлесі бір жылда 0,5%-дан 0,4%-ға дейін азайды. Ал IQOS және glo секілді темекіні қыздыру жүйелерін қолданатындардың үлесі 1,2%-дан 0,9%-ға төмендеді.
Бұл мәліметтер Қазақстанның барлық өңіріндегі 12 мың үй шаруашылығын қамтыған іріктемелі зерттеу нәтижесінде алынған. Зерттеу барысында әрбір үй шаруашылығынан 15 жастан асқан бір адам сауалнамаға қатысқан.
2026 жылы ерлердің 30,5%-ы, әйелдердің 4,9%-ы темекі шегеді. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш тиісінше 34% және 5%, ал 2024 жылы 39,8% және 7,6% болған.
Электронды темекіні 2026 жылы ерлердің 0,5%-ы, әйелдердің 0,3%-ы пайдаланады. IQOS және glo сияқты темекіні қыздыру жүйелерін ерлердің 1,3%-ы, әйелдердің 0,6%-ы қолданады. Бұл көрсеткіштер де өткен жылмен салыстырғанда төмендеген.
