Қозғалтқыш майы ҚАЙДА "ЖОҒАЛА" БЕРЕДІ?

фото: ЖИ

Көлік қозғалтқышындағы май деңгейін өлшейтін таяқшадағы көрсеткіштің төмендеуі автомобиль иелерін қорқытатын әрі жиі кездесетін проблеманың бірі. Бұл мәселе әрдайым цилиндр-поршень тобына қатысты бола ма, әлде қалыпты жағдай ма? Мақалада осы сауалға жауап іздейміз. Ол үшін ашық дереккөздердегі автокөлік сарапшыларының ой-пікірлерін пайдаланып, сараптама жасап көрдік. Олар сұйықтық моделінен бастап көлік жүргізу режиміне дейін қарастырған. Қозғалтқыштан шығатын барлық май жолына мән берген.

Жойылу анатомиясы: май деңгейі неге төмендейді?

Май деңгейінің тез төмендеуінің негізгі себебі – жұмыс режимі. Бұл мәселе негізінен қыста және маусымаралық кезеңде, температура көбінесе түнде суық, күндіз жылы болатын кезде пайда болады. Мұндай сәттерде нақты қандай жағдай болады?

Қысқа қашықтыққа жасалған сапар кезінде қозғалтқыш ауамен байытылған отын қоспасын қыздыру режимінде жұмыс істейді. Сондықтан қоспа пайда болу процесінде отынның толық булануына уақыт болмайды. Буға айналу, ауамен араласу және толық күйіп кетудің орнына, бензин қозғалтқыштың май жүйесінің ішінде тамшылар түрінде қалады. Олар цилиндр қабырғаларына жабысады да, май пленкасын жуып, картерге түседі. Нәтижесінде бензин қосылған май пайда болады және ол әлдеқайда тез күйіп кетеді.

Майдың тез азаюына басқа да себептер бар. Мысалы, картердің ақаулы желдету жүйесі (PCV). Мұндай жағдайда май тұманы тікелей жану камерасына түсіп, жанармаймен бірге жанып кетеді.

Автокөліктің «тәбеті» қозғалтқыштың дизайнында көрініс табады: поршеньдік сақиналардың дизайндық ерекшеліктері, үлкен жылу саңылаулары және турбинаның ерекшеліктері. Сондықтан май деңгейін үнемі қадағалап отыру қажет.

Майдың азаюы қалыпты жағдай болуы мүмкін бе?

Майдың азаюына ықпал ететін ең көп тараған себеп – табиғи көміртегі тотығы. Май пленкасы цилиндр-поршень тобының бөліктерін майлау үшін цилиндр қабырғаларында тұруы керек және поршень жұмыс істеген сайын осы жұқа пленканың бір бөлігі жанып отырады. Автокөлік өндірушілер бұл шығынды стандарттарға енгізеді – қозғалтқыштың маркасы мен техникалық сипаттамаларына байланысты ол 1000 шақырымға 1 литрге дейін жетеді.

Автокөлік әлемінде Noack деген ұғым бар. Бұл булану параметрі көміртегі тотығына бейімділікке жауап береді. Ол қатаң зертханалық сынақпен анықталады. Май 250 °C-ге дейін қызады және тұрақты ауа ағынының астында дәл 1 сағат ұсталады. 250 °C – қозғалтқыштың ең ыстық нүктесіндегі, жоғарғы поршеньдік сақиналар аймағындағы жұмыс температурасы. Дәл сол жерде май жанады. Содан кейін қалдық өлшенеді. Егер 100 граммның 15–і буланып кетсе, онда NOACK 15% болады.

Қалыпты көрсеткіш 13-15%-ды құрайды. Ол неғұрлым төмен болса, май құбырға соғұрлым аз түседі. Мұнда бәрі базалық негіздің сапасына байланысты, ол әдетте өнімнің 90%-ын құрайды.

Іс жүзінде дәлелденген

NOACK - бұл май негізінің тазалығы мен сапасының белгісі. Өнімде неғұрлым жетілдірілген синтетика қолданылса, бұл пайыз соғұрлым төмен болады, бу түрінде май аз жұмсалады.

Қозғалтқыш майының шығынын қалай азайтуға болады?

Қозғалтқыш майы шығынының аздығы – бұл автомобиль өндірушілерінің табиғи процесі. Оны толығымен жойып тастау мүмкін емес, бірақ көміртегі тотығын қауіпсіз минимумға дейін азайтуға болады.

Негізгі ереже – тұтқырлық класы мен сипаттамалары бойынша қозғалтқышқа сәйкес келетін сапалы негізі бар майды таңдау.

Жағдайды бақылауда ұстау және қозғалтқыштың нақты «тәбетін» түсіну үшін әр мың шақырым сайын зондтағы деңгейді тексеру керек. Егер май деңгейі әлі де тез төмендеп жатса, қозғалтқыштың ауруын қосымша май құюмен емдеуге тырыспаңыз. Ең дұрысы – уақытты жоғалтпау және бірден көлік жөндеу мамандарына жүгіну. Кәсіби диагностика жасырын механикалық ақауларды уақытында табуға көмектеседі және қозғалтқышты қымбат жөндеуден сақтайды.

Дайындаған: Б.Мейірханұлы,

ERNUR.KZ

Тағы оқыңыз:

Жазда қыстық шиналарды ҚАЛАЙ САҚТАУ ҚАЖЕТ?