Бағдарлама екі күнге – 31 тамыз бен 1 қыркүйекке жоспарланған.
ERNUR.KZ. Бішкекте Шанхай ынтымақтастық ұйымының мерекелік саммитінің іс-шаралары басталды. Қасым-Жомарт Тоқаев 1 қыркүйекте өтетін негізгі отырысқа қатысады, деп жазады baq.kz.
Бағдарлама екі күнге – 31 тамыз бен 1 қыркүйекке жоспарланған. Мемлекет басшылары кеңесінің отырысы және «ШЫҰ +» форматындағы жоғары деңгейдегі кездесу екінші күні Қырғызстан Президенті Садыр Жапаровтың төрағалығымен өтеді.
Мемлекет басшысының Ресей Президенті Владимир Путинмен жеке кездесуі жоспарланған. Ресей президентінің көмекшісі Юрий Ушаковтың хабарлауынша, ол 31 тамыз күні кешке, Садыр Жапаровтың атынан берілетін ресми түскі астан кейін өтеді.
Жақында көшбасшылар Қазақстан мен Ресейдің XXII ынтымақтастық форумында Омбы қаласында кездескен болатын.
Бішкекке кімдер келді?
Саммитке ҚХР төрағасы Си Цзиньпин, Ресей президенті Владимир Путин, Үндістанның премьер-министрі Нарендра Моди, Иран президенті Масуд Пезешкиан, Пәкістанның премьер-министрі Шахбаз Шариф, Беларусь президенті Александр Лукашенко, Тәжікстан президенті Эмомали Рахмон және Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев қатысуда.
Оларға Түркия президенті Реджеп Тайып Эрдоған, Әзербайжан президенті Ильхам Әлиев, Арменияның премьер-министрі Никол Пашинян, Моңғолия президенті Ухнаагийн Хурэлсух, Лаос президенті Тхонглун Сисулит, Того Министрлер кеңесінің төрағасы Фор Эссозимна Гнассингбе, Вьетнамның вице-президенті Во Тхи Ань Суан және Мысырдың вице-премьері Хусейн Иса қосылды.
Халықаралық құрылымдар да өте тығыз ұсынылған. БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш, сондай-ақ ТМД, ҰҚШҰ және ШЫҰ Өңірлік антитеррорлық құрылымының басшылары келді.
Халықаралық ұйымдардың басшылары арасында үш қазақстандық бар. Олар ШЫҰ Бас хатшысы Нұрлан Ермекбаев, Еуразиялық экономикалық комиссия алқасының төрағасы Бақытжан Сағынтаев, Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңес хатшылығының Атқарушы директоры Қайрат Сарыбай.
Ермекбаев Вьетнаммен не туралы сөйлесті?
Екіжақты дипломатия ашылу салтанатына дейін-ақ басталды. ШЫҰ Бас хатшысы Вьетнамның вице-президенті Во Тхи Ань Суанмен кездесу өткізді. Бұл бастама вьетнамдық тараптан басталды.
Ханой ұйымнан не қалайтынын нақтылады. Мәселе қауіпсіздік, соның ішінде лаңкестікке, трансұлттық қылмысқа және ақпараттық кеңістіктегі қатерлерге қарсы тұру, сондай-ақ сауда-экономикалық сала туралы болды. Вьетнам тарапы цифрлық трансформацияны, жаңа технологияларды, білім беру мен кадрлар даярлауды жеке атап өтті.
Во Тхи Ань Суан Вьетнамның АСЕАН мүшесі ретінде ШЫҰ-мен байланыстарды нығайтуға жәрдемдесуге дайын екенін мәлімдеді. Өз кезегінде Ермекбаев Ханойдың нақты жобаларға деген қызығушылығын құптады.
Қандай құжаттарға қол қойылады?
Саммит күн тәртібі халықаралық және өңірлік жағдайды, ұйымның одан әрі дамуын, сондай-ақ саяси, сауда-экономикалық, көлік-логистикалық, цифрлық, экологиялық және мәдени-гуманитарлық салалардағы ынтымақтастықты қамтиды.
Отырыс қорытындысы бойынша ШЫҰ-ның жиырма бес жылдығының Бішкек декларациясына, ынтымақтастықты нығайту жөніндегі құжаттарға және мемлекет басшыларының бірқатар тақырыптық мәлімдемелеріне қол қойылады.
«ШЫҰ +» форматындағы кездесу БҰҰ мен халықаралық құқықтың орталық үйлестіруші рөлін нығайтуға, сондай-ақ тұрақты дамуға арналады.
Бұл саммит несімен ерекше?
Бұл шара Қырғызстанның ұйымдағы 2025-2026 жылдардағы төрағалығының басты қорытынды іс-шарасы болады. Төрағалық «ШЫҰ-ға 25 жыл: тұрақты бейбітшілік, даму және өркендеу жолында бірге» ұранымен өтуде.
Бішкек үшін бұл 2007, 2013 және 2019 жылдардан кейінгі төртінші осындай саммит. Ұйымның өзі мерейлі датаны атап өтуде, оны құру туралы декларацияға 2001 жылдың 15 маусымында қол қойылған болатын.
31 тамыз күні кешке көшбасшылар VI Дүниежүзілік көшпенділер ойындарының ашылу салтанатына қатысады.
